ගැස්ට්රයිටිස් (අම්ලපිත්ත): ආයුර්වේද ප්රතිකාර, ආහාර රටාව සහ හේතු
කියවීමට මිනිත්තු 4
උදරයේ ඉහළ කොටසේ දැවිල්ල, ඇඹුල් උගුර, ඔක්කාරය සහ කෑමෙන් පසු බඩ පිපීම: ගැස්ට්රයිටිස් අද ශ්‍රී ලංකාවේ බහුලවම දක්නට ලැබෙන රෝගවලින් එකකි. අක්‍රමවත් ආහාර වේල්, සැර කෑම, මානසික ආතතිය සහ නිතර ගන්නා වේදනා නාශක යන සියල්ල ඊට දායක වේ.
ගැස්ට්රයිටිස් යනු ආමාශයේ ඇතුළත ආවරණයේ ප්‍රදාහයයි. ආයුර්වේදය එම තත්ත්වයම විස්තර කරන්නේ අම්ලපිත්ත ලෙස ය; එනම් උෂ්ණය සහ ආහාර දිරවීම පාලනය කරන පිත්තය අධික වී ඇඹුල් වන තත්ත්වයකි. ප්රතිකාර අම්ලයෙන් ඔබ්බට ගොස්, එය නැවත නැවත නිපදවන ආහාර පුරුදු සහ දෛනික චර්යාව දෙස බලයි.
ඖෂධවලින් දින කිහිපයකින් දැවිල්ල සමනය කළ හැක. එය එලෙසම පවත්වා ගැනීම කුස්සියේ සහ ඔරලෝසුවේ කාර්යයකි.
ආයුර්වේදය අනුව නිරෝගී ආමාශයක් රඳා පවතින්නේ ජීර්ණ අග්නිය ස්ථාවරව දැල්වීම මත ය. ආහාර වේල් මඟ හැරීම, රාත්‍රියට ප්‍රමාද වී කෑම, ඉතා සැර, ඇඹුල් හෝ තෙලේ බැදූ කෑම, මත්පැන්, දුම්පානය, කෝපය සහ කනස්සල්ල යන සියල්ල එයට බාධා කරයි. එවිට ආහාර සම්පූර්ණයෙන් දිරවන්නේ නැත, පිත්තය වැඩි වේ, ආමාශයේ ආවරණය කෝපයට පත් වේ.
නූතන වෛද්‍ය විද්‍යාව නොසලකා හැරිය නොහැකි තවත් හේතු හඳුනා ගනී; විශේෂයෙන්ම Helicobacter pylori බැක්ටීරියාවෙන් වන ආසාදනය සහ ඇස්ප්‍රින්, අයිබියුප්‍රොෆෙන් සහ ඩයික්ලොෆෙනැක් වැනි වේදනා නාශක නිතිපතා භාවිතය. ඔබේ රෝග ලක්ෂණ දිගටම පවතී නම්, ආයුර්වේද ප්‍රතිකාරවලට අමතරව මේවා සඳහා පරීක්ෂණ කරන ලෙස ඔබේ වෛද්‍යවරයා උපදෙස් දිය හැක.
ගැස්ට්රයිටිස් හි සුලබ රෝග ලක්ෂණ
- උදරයේ ඉහළ කොටසේ දැවිල්ල හෝ කෑරෙන වේදනාව; බොහෝ විට බඩ හිස්ව ඇති විට වැඩි වේ.
- ඇඹුල් හෝ තිත්ත උගුර සහ පපුවේ දැවිල්ල.
- ඔක්කාරය, සමහර විට වමනය.
- බඩ පිපීම සහ කෑම පටන් ගත් විගසම බඩ පිරුණු බවක් දැනීම.
- කෑම රුචිය අඩු වීම.
ආයුර්වේදය අම්ලපිත්ත සඳහා ප්රතිකාර කරන්නේ කෙසේද?
ප්‍රතිකාරවල කොටස් තුනක් ඇත: හේතුව ඉවත් කිරීම, පිත්තය සමනය කිරීම සහ අග්නිය යළි ගොඩනැඟීම. නාඩි පරීක්ෂාවෙන් පසු ඔබේ ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයා සිසිලස සහ සහනය දෙන ඖෂධ නියම කරයි; සාමාන්‍යයෙන් අලුතින් සැකසූ කෂාය, චූර්ණ හෝ ඖෂධීය ගිතෙල් ලෙස, ඔබේ ශරීර ප්‍රකෘතියට සහ ඔබ කොපමණ කාලයක් රෝගයෙන් පෙළෙනවාද යන්නට අනුව තෝරා ගෙන ය.
දිගුකාලීන අවස්ථාවලදී, ජීර්ණ මාර්ගයෙන් අධික පිත්තය ඉවත් කරන විරේචන වැනි, වෛද්‍ය අධීක්ෂණය යටතේ කෙරෙන ශෝධනයක් නිර්දේශ කළ හැක. ලිඛිත ආහාර රටාවක් සහ දෛනික චර්යාවක්, එනම් පථ්‍ය, සෑම ප්‍රතිකාරයකම කොටසකි; එය නොමැතිව රෝග ලක්ෂණ නැවත ඇති වේ.
ගැස්ට්රයිටිස් සඳහා උපකාරී වන ආහාර
- නියමිත වේලාවට ගන්නා, උණුසුම්, අලුතින් පිසූ, සැර අඩු ආහාර.
- බත්, බත් කැඳ සහ හොඳින් තැම්බූ මුං ඇට.
- වට්ටක්කා, අළු කෙසෙල්, පතෝල සහ වැටකොළු වැනි පිසූ එළවළු.
- තැඹිලි වතුර, දෙළුම් සහ ඉදුණු කෙසෙල්.
- දවස පුරා ටිකෙන් ටික බොන කොත්තමල්ලි හෝ සූදුරු වතුර.
වැළැක්විය යුතු ආහාර සහ පුරුදු
- ඉතා සැර, ඇඹුල්, තෙලේ බැදූ සහ තෙල් අධික ආහාර.
- හිස් බඩට තේ සහ කෝපි, ගෑස් සහිත බීම සහ මත්පැන්.
- ආහාර වේල් මඟ හැරීම, රාත්‍රියට ප්‍රමාද වී කෑම සහ කෑමෙන් පසු වහාම වැතිර සිටීම.
- දුම්පානය.
- වෛද්‍ය උපදෙස් නොමැතිව නිතිපතා වේදනා නාශක ගැනීම.
බඩේ වේදනාවකට හදිසි ප්රතිකාර අවශ්‍ය වන්නේ කවදාද?
පහත සඳහන් කිසිවක් ඔබ දුටුවොත්, ගෙදර වෙදකම් මත නොරැඳී ප්‍රමාද නොවී වෛද්‍යවරයෙකු හමු වන්න.
- ලේ වමනය, නැතහොත් කෝපි කුඩු මෙන් පෙනෙන වමනය.
- කළු, තාර වැනි මල.
- දැඩි හෝ හදිසියේ ඇති වන උදර වේදනාව.
- ගිලීමේ අපහසුව, නැතහොත් ආහාර හිර වීම.
- හේතුවක් නොමැතිව බර අඩු වීම හෝ නොනවතින වමනය.
- ප්රතිකාර කළත් සති දෙකකට වඩා පවතින රෝග ලක්ෂණ.
නිතර අසන ප්‍රශ්න
ගැස්ට්රයිටිස් ආයුර්වේදයෙන් සුව කළ හැකිද?
ආහාර රටාවේ සහ දෛනික චර්යාවේ වෙනස්කම් සමඟ ආයුර්වේද ප්රතිකාර මඟින් බොහෝ රෝගීන්ට කල් පවතින සහනයක් ලැබේ. H. pylori ආසාදනය හෝ නිතිපතා වේදනා නාශක භාවිතය වැනි මූලික හේතුවක් ඇත්නම්, එම හේතුවට ද ප්රතිකාර කළ යුතුය.
ගැස්ට්රයිටිස් සඳහා ආයුර්වේද ප්‍රතිකාරවලට කොපමණ කාලයක් ගත වේද?
දැවිල්ල සහ ඇඹුල් උගුර බොහෝ විට සති 1-2ක් තුළ සමනය වේ. දිගුකාලීන ගැස්ට්රයිටිස් සඳහා සාමාන්‍යයෙන් සති කිහිපයක ඖෂධ සහ ඊටත් වඩා දිගු කාලයක් සැලකිලිමත් ආහාර රටාවක් අවශ්‍ය වේ.
ගැස්ට්රයිටිස් සඳහා කිරි හොඳද?
කිරි ස්වල්පයක් කෙටි සහනයක් දිය හැකි නමුත්, සමහරුන්ට පසුව අම්ලය වැඩි කරයි. ඔබේ ශරීර ප්‍රකෘතියට ඔබේ වෛද්‍යවරයා නියම කරන ආහාර රටාව අනුගමනය කරන්න.
ආම්ලිකතාවට ගන්නා ඖෂධ (antacid) සමඟ ආයුර්වේද ඖෂධ ගත හැකිද?
බොහෝ අවස්ථාවල ඔව්, නමුත් ඒ දෙක නිසි වේලාවට ගැනීමට හැකි වන සේ ඔබ ගන්නා සියල්ල ඔබේ ආයුර්වේද වෛද්‍යවරයාට කියන්න. නියම කළ ඖෂධයක් ඔබ විසින්ම නතර නොකරන්න.
වෛද්‍ය සරත් විමලගුණසේකර
නිර්මාතෘ, ප්‍රධාන ආයුර්වේද වෛද්‍ය නිලධාරී
වෛද්‍ය සරත් කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ දේශීය වෛද්‍ය විද්‍යායතනයෙන් ගෞරව සහිතව උපාධිය ලැබීය. වසර 28ක් පුරා ඔහු දේශීය හා විදේශීය රෝගීන් 15,000කට අධික සංඛ්‍යාවකට ප්රතිකාර කර ඇති අතර, අපගේ ඖෂධ ශාලාවේ පිළියෙළ කෙරෙන සෑම ඖෂධ යෝගයක්ම සහ සෑම පංචකර්ම ප්‍රතිකාරයක්ම ඔහුගේ පෞද්ගලික අධීක්ෂණය යටතේ සිදු වේ.
